ETBİS kaydı: kim yaptırmak zorunda, nereden yapılır

Bu adım neyi çözer

ETBİS, Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret yapanları kayıt altına aldığı bilgi sistemidir. Bu adımda kaydın size düşüp düşmediğini, düşüyorsa nereden ve ne zaman yapılacağını, kayıttan sonra hangi bildirimlerin hangi sürede geldiğini netleştiriyorsunuz. Kayıt ücretsizdir ama zamanı kritiktir: yükümlülük faaliyete başlamadan önce doğar, siteyi satışa açtıktan sonra değil.

Karar için üç girdi gerekir: satışı nerede yaptığınız (kendi siteniz, yurt içi pazaryeri, yurt dışı pazaryeri, sosyal medya), işletme türünüz (tacir mi, esnaf ve sanatkâr mı; MERSİS numaranız var mı) ve sitenin alan adı. Alan adı henüz yoksa önce alan adı seçimi adımına dönün; kayıt alan adına yapılır.

Kime zorunlu, kime değil

Kaydın kime düştüğünü ETBİS Tebliği'nin 5. maddesi sayar. Faaliyete başlamadan önce kayıt olması gerekenler üç gruptur: kendilerine ait elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar, aracı hizmet sağlayıcılar ve yurt içinde yerleşik olup yurt içinde e-ticaret yapmamakla birlikte yurt dışında yerleşik bir aracı hizmet sağlayıcı üzerinden sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılar (m.5/1).

Pratikte bu, dört duruma karşılık gelir:

Kendi alan adınız üzerinden satıyorsanız kayıt sizindir. Sitenin küçük olması, cironun düşük olması, henüz sipariş gelmemiş olması bu yükümlülüğü kaldırmaz; Tebliğ "elektronik ticaret ortamı"nı internet sitesi, mobil site veya uygulama gibi platformlar olarak tanımlar (m.4/1-f).

Yalnız yurt içi pazaryerinde satıyorsanız Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfası açıktır: yurt içindeki elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar üzerinden satış yapanların kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmamaktadır. Pazaryeri, aracı hizmet sağlayıcı olarak kendisi kayıtlıdır. Sizin oradaki yükümlülüğünüz ETBİS değil, pazaryerinin size tahsis ettiği alanda tanıtıcı bilgilerinizi göstermektir; bu, pazaryeri sözleşmesi ve haklarınız adımının konusu.

Yurt dışı pazaryerinde satıyorsanız durum tersine döner: Türkiye'de yerleşik olup yalnız yurt dışı bir pazaryeri üzerinden sipariş alıyorsanız kayıt sizindir (m.5/1-c). Bu grup en çok atlanan gruptur; mikro ihracat yapanlar için ayrıca önemli.

Sosyal medya hesabı üzerinden satıyorsanız Bakanlığın SSS sayfası sosyal medya siteleri üzerinden satış yapanların kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmadığını söyler. Tebliğ metni sosyal medyayı adıyla saymaz; SSS bir mevzuat metni değil, Bakanlığın uygulama açıklamasıdır. Hesabınızın yanında kendi siteniz de varsa site için kayıt yine gerekir. Bu kanalın diğer yükümlülükleri sosyal medya üzerinden satış adımında.

Sitenizin ETBİS'te görünüp görünmediğini e-ticaret uyum taraması ile kontrol edebilirsiniz. Araç, sorgunun bir "içerir" araması olduğunu bilir: aynı alan adı altındaki pazaryeri mağaza kayıtlarını sitenizin kendi kaydı saymaz, ayrı raporlar.

Yasal dayanak

Çerçeve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun. Kanun'un 2. maddesi ETBİS'i tanımlar: elektronik ticaret hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların kayıt altına alınması, verilerin toplanması ve istatistik üretilmesi amacıyla Bakanlıkça oluşturulan, kayıt ve bildirim yapılabilen bilgi sistemi (m.2/1-ı). 11. madde Bakanlığa Kanun'un uygulanmasına yönelik düzenleme yapma yetkisi verir (m.11/1); Bakanlıkça istenen bilgilerin Bakanlığın sistemine bildirilmesi de aynı maddede (m.11/4).

Kayıt yükümlülüğünün kendisi Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ'dedir (RG 11/8/2017, S. 30151). Kimin kayıt olacağı m.5/1, kayıtta girilecek bilgiler m.5/2, kayıttan sonra bildirilecekler m.6, süreler m.7, kaydın e-Devlet üzerinden yapılacağı m.8, kayıtlıların Bakanlıkça ilan edileceği m.9. Tebliğ'de bugüne kadar tek değişiklik var (RG 15/2/2019, kapsam maddesinde); mevzuat.gov.tr'deki metin bu hâliyle yürürlükte.

Bir uyarı: internetteki yazıların çoğu ETBİS'i 2015 tarihli "Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik"e bağlar. O yönetmelik, 29/12/2022 tarihli Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'in 34. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı. Tebliğ'in dayanak maddesi hâlâ eski yönetmeliği anıyor, ama Tebliğ'in kendisi yürürlüktedir ve asıl dayanağı Kanun'un 11. maddesidir. 2022 Yönetmeliği de ETBİS'i aynı sözcüklerle tanımlar (m.4/1-g).

Yaptırım Kanun'un 12. maddesindedir: 11. maddenin birinci fıkrası kapsamında Bakanlıkça yapılan ikincil düzenlemelere uymayanlara her bir aykırılık için idari para cezası (m.12/1-d). Tutarlar Kanun'un sonundaki tabloyla yıl bazında güncellenir; burada sayı yazmıyoruz, güncel tutarı kaynaktan okuyun.

Bu sayfa hukuki görüş değildir; kayıt yükümlülüğünüzün sınırı ve bildirim içerikleri için mali müşavirinize ya da avukatınıza danışın.

Ne tutar

Kaydın parasal maliyeti yoktur. Bakanlığın SSS sayfası bunu açıkça söyler: ETBİS'e kayıt olmak için herhangi bir evrakın Bakanlığa sunulması ya da ücret ödenmesi gerekmez.

Dolaylı maliyet üç yerde çıkar. Birincisi kayıt öncesi sicil: ETBİS'in kendi SSS sayfasına göre tacirler MERSİS, esnaf ve sanatkârlar ESBİS kaydıyla, bu ikisinin dışındakiler vergi kimlik numarasıyla giriş yapar; kayıt formunda tacir için MERSİS numarası ve vergi kimlik numarası, esnaf için T.C. kimlik numarası ve vergi kimlik numarası istenir (Tebliğ m.5/2-a). MERSİS'te eksik ya da eski bilgi varsa önce onun düzeltilmesi gerekir ve bu, kaydı günlerce geciktirir.

İkincisi KEP adresi: kayıttan sonra bildirilecek ilk bilgi "tebligata elverişli KEP adresi"dir (m.6/1-a). KEP hesabı ücretli bir hizmettir; tutarı sağlayıcıya göre değişir, burada yazmıyoruz. KEP adresi zaten sitede bulunması zorunlu bilgiler arasında olduğundan bu maliyet ETBİS'e özgü değildir.

Üçüncüsü zaman: kaydı yapacak kişinin e-Devlet erişimi ve bildirim formu için ödeme kuruluşu, kargo firması ve altyapı sağlayıcı bilgilerinin elinin altında olması gerekir (m.6/1-f, ğ, h).

Ne kadar sürer

Kayıt e-Devlet üzerinden tek oturumda yapılır. Tebliğ'in süreleri kayıttan sonra başlar: 6. maddedeki bildirimler kayıt tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılır; sınır ötesi satış hacmi her yıl mart ayı sonuna kadar bildirilir (m.7/1). Kayıt ve bildirime konu bilgilerde değişiklik olursa değişiklik tarihinden itibaren otuz gün içinde bildirilir (m.7/2); faaliyet sona erdiğinde de otuz gün içinde (m.7/3).

Bağımlılık zinciri şöyle: alan adı olmadan kayıt yapılamaz (m.5/2-b kayıtta alan adını ister); kayıt yapılmadan site satışa açılmamalı (m.5/1 "faaliyete başlamadan önce"); KEP adresi olmadan ilk bildirim tamamlanamaz. Yayın tarihinizden geriye sayarken MERSİS düzeltmesi, KEP başvurusu ve ETBİS kaydı için pay bırakın. Kaydın Bakanlık sorgusunda ne kadar sürede göründüğüne dair resmî bir süre yok; sorguda kendinizi gördükten sonra tanıtıma başlayın.

Nereden yapılır

Kayıt e-Devlet kapısı üzerinden yapılır (Tebliğ m.8): gerçek kişiler kendileri ya da yetkili temsilcileri, tüzel kişiler yetkili temsilcileri aracılığıyla. ETBİS sitesindeki "İşletme Girişi" e-Devlet kimlik doğrulamasına yönlendirir. Mali müşaviriniz yetkili temsilci olarak kaydı yapabilir; sorumluluk işletmenindir, kaydın yapıldığını kendi gözünüzle doğrulayın.

Doğrulama iki yerden yapılır. Birincisi Bakanlığın kayıtlı site sorgulaması; bu sorgu herkese açıktır, müşterileriniz ve rakipleriniz de sizi aynı sorguyla görür. İkincisi sitedeki e-ticaret uyum taraması: site adresinizi girdiğinizde araç, Bakanlığın sorgusunu sizin adınıza çalıştırır ve sonucu tek satırda gösterir.

Aracın ETBİS satırı şöyle çalışır: Bakanlığın sorgusu bir "içerir" aramasıdır; büyük bir pazaryerinin alan adını sorgularsanız o pazaryerinde mağazası olan yüzlerce satıcı döner. Araç bu yüzden yalnız adresi tam olarak sizin alan adınız olan kaydı "Kayıtlı" sayar; aynı alan adı altında yol içeren kayıtları (mağaza sayfaları) "pazaryeri mağaza kaydı" olarak ayrı raporlar ve sitenin kendi kaydının bulunamadığını söyler. Sorgu başarısız olursa "Sorgulanamadı" yazar, "kayıtlı değil" demez; kayıt başka bir alan adıyla yapılmış olabilir. Sonuçlar bir süre önbellekte tutulur; kaydı yeni yaptıysanız ertesi gün yeniden tarayın.

Aynı sorgunun bir de rakip yüzü var: rakibinizin alan adını girdiğinizde kayıt varsa sitenin arkasındaki ticaret unvanı görünür. Bunu nasıl kullanacağınız rakip analizi ve fark adımında.

Foruma sormak için örnek: "Şahıs işletmesiyim, MERSİS numaram yok; ETBİS kaydını vergi kimlik numarasıyla yapan var mı, hangi adımda takıldınız?" /c/hukuk-mevzuat-ve-kurumsal-yonetim/vergi-ve-sgk-mevzuati/29

Sık yapılan hata

Alan adı değiştirip kaydı güncellememek. Kayıt belirli bir alan adına yapılır (m.5/2-b). Siteyi yeni alan adına taşıdığınızda kayıt eski adreste kalır, sorgu yeni adresi bulamaz. Değişiklik otuz gün içinde bildirilir (m.7/2).

Pazaryeri kaydını kendi sitenizin kaydı sanmak. Pazaryeri sorgusunda unvanınız çıkıyor olabilir; bu, o pazaryerindeki mağazanızın izidir. Kendi siteniz için ayrı kayıt gerekir. Uyum taraması bu ayrımı görünür kılmak için var.

"Henüz satış yapmıyorum" diye ertelemek. Yükümlülük "faaliyete başlamadan önce" doğar (m.5/1). Sipariş almaya açık bir site, sipariş gelmese de faaliyettedir.

Yurt dışı pazaryerinde satıp kaydı atlamak. Yurt içi pazaryerinde muaf olan satıcı, yurt dışı pazaryerinde yükümlüdür (m.5/1-c). "Zaten pazaryerindeyim" cümlesi burada geçmez.

Kaydı yapıp bildirimi unutmak. Kayıt tek başına yetmez; KEP adresi, e-ticaret türü, ödeme yöntemleri, kargo ve altyapı sağlayıcı bilgileri otuz gün içinde bildirilir (m.6, m.7/1).

Karekod aramak. Eski yazılar "kayıttan sonra alınan karekodu alt bilgiye koyun" der. Bakanlık, ETBİS karekod uygulamasını 2 Eylül 2025 tarihli duyuruyla sonlandırdı; karekod üretilmiyor. Kaydın varlığı Bakanlık sorgusundan görülür; sitede karekod aramayın, karekod isteyen bir yazıya güvenmeyin.

Bu adım bitti mi?

• Satış kanalıma göre kaydın bana düşüp düşmediğini Tebliğ m.5/1'deki üç gruptan biriyle eşleştirdim.
• Kaydın hangi alan adı için yapıldığını biliyorum ve o adres şu an kullandığım adres.
• Bakanlık sorgusunda ya da uyum taramasında kendi sitemi görüyorum (pazaryeri mağazamı değil).
• KEP adresim var ve 6. maddedeki bildirimleri kayıttan itibaren otuz gün içinde tamamladım.
• Alan adı, ödeme yöntemi ya da kargo firması değişirse otuz gün içinde bildireceğimi biliyorum.

Sonraki adım

Kayıt Bakanlığa "buradayım" der; müşteriye kim olduğunuzu söylemez. Bir sonraki adım sitenin kendisinde: 2022 Yönetmeliği ana sayfada "iletişim" başlığı altında hangi bilgilerin bulunacağını tek tek sayıyor.