Ön bilgilendirme formu ile mesafeli satış sözleşmesi farkı

Bu adım neyi çözer

Bu adımda sipariş akışınızın hukuki iskeletini kuruyorsunuz: tüketici ödeme yükümlülüğü altına girmeden önce hangi bilgileri hangi biçimde görecek, okuduğunu nasıl teyit edecek, sözleşme metni nerede duracak ve bu onayın kaydını üç yıl boyunca nasıl saklayacaksınız. Ön bilgilendirme formu ile mesafeli satış sözleşmesi ayrı iki belgedir ve ikisi de yönetmelikle şekillenir.

Karar için üç girdi gerekir: satıcı kimliğiniz (bir önceki adımdaki künyeden), teslim süreniz ile iade taşıyıcınız ve cayma koşullarınız (bir sonraki adımdan) ve sipariş akışınızın teknik olarak hangi tıkta "ödeme yükümlülüğü" doğurduğu. Metni avukatınız yazar; bu adım, avukata neyi söylemeniz ve teknik tarafta neyi kurmanız gerektiğini anlatır.

İki belge, iki iş

En sık karışan konu bu: ön bilgilendirme formu ile mesafeli satış sözleşmesi aynı belge değildir ve birbirinin yerine geçmez.

Ön bilgilendirme formu, sözleşme kurulmadan önce tüketiciyi bilgilendirir. İçeriği Yönetmelik m.5/1'de sayılmıştır: malın veya hizmetin temel nitelikleri (a); satıcının ve varsa aracı hizmet sağlayıcının adı ya da unvanı, MERSİS numarası veya vergi kimlik numarası (b); hızlı irtibat için açık adres, telefon ve benzeri iletişim bilgileri (c); şikâyet için farklı bir kanal varsa o (ç); tüm vergiler dahil toplam fiyat, varsa nakliye ve teslim masrafları ya da bunların önceden hesaplanamadığı bilgisi (d); ödeme, reklamda taahhüt edilen süreyle uyumlu teslim süresi ve şikâyet çözüm yöntemleri (f); cayma hakkının şartları, süresi, usulü ve satıcının iade için öngördüğü taşıyıcı (g); cayma bildiriminin yapılacağı adres (ğ); cayma hakkının kullanılamadığı durumlar (h); tüketici hakem heyetine ya da arabulucuya başvuru şartıyla tüketici mahkemesine başvurulabileceği bilgisi (k). Dijital içerik satıyorsanız teknik koruma önlemleri ve donanım-yazılım uyumluluğu (i, j) da girer. (g) ve (k) bentleri 24/5/2025'te değişti; eski bir formu güncellemeden kullanıyorsanız bu iki bent büyük olasılıkla eksiktir.

Mesafeli satış sözleşmesi tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen metnin kendisidir. Ön bilgilendirmedeki bilgiler sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır ve taraflar aksini açıkça kararlaştırmadıkça değiştirilemez (m.5/2). Yani sözleşme ön bilgilendirmeyle çelişemez; çelişirse ön bilgilendirme belirleyicidir.

Pratikte ikisi sipariş akışında art arda gelir: müşteri ödeme yükümlülüğü altına girmeden önce her iki metni görür ve ön bilgileri edindiğini teyit eder.

Kime zorunlu, kime değil

Yükümlülük tüketiciye yapılan mesafeli satışlarda doğar. Tüketici, 6502 sayılı Kanun'un tanımıyla ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ya da tüzel kişidir (m.3/1-k). Mesafeli sözleşme, satıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, uzaktan pazarlama için kurulmuş bir sistem çerçevesinde uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşmedir (m.48/1); internet, e-posta, kısa mesaj ve telefon bu araçlardandır (Yönetmelik m.4/1-h).

Yalnızca firmalara satıyorsanız (B2B) tüketici mevzuatı uygulanmaz; 6563 m.3/3 de tarafların tüketici olmadığı hâllerde bilgi verme kurallarının aksinin kararlaştırılabileceğini söyler. Ama alıcının gerçekten ticari amaçla aldığından emin olmanız gerekir; tüzel kişi de tüketici olabilir. Karma satan siteler akışı tüketici varsayımıyla kurar, B2B için ayrı yol açar.

Yönetmelik bazı sözleşmeleri kapsam dışı bırakır (m.2/2): finansal hizmetler, otomatik makinelerle yapılan satışlar, taşınmazlar, konut kiralama, paket turlar, satıcının düzenli teslimatları çerçevesinde meskene götürülen günlük tüketim maddeleri, malların montaj, bakım ve onarımı gibi. Ürününüz bu listeye yakınsa hangi kuralın uygulanacağını avukatınıza sorun; listenin tamamı bu paragrafta değil.

Pazaryerinde satıyorsanız ön bilgilendirmenin yapılmasından, teyidinden ve ispatından pazaryeri sizinle birlikte müteselsilen sorumludur (m.5/7, m.12/A/3); veri girişini pazaryeri yapıyorsa zorunlu hususlardaki eksiklerden pazaryeri sorumludur. Kimin ne yazacağı pazaryeri sözleşmesi ve haklarınız adımında. Sosyal medya üzerinden satışta ön bilgilendirme yine gerekir; kısa mesaj ve e-posta "kalıcı veri saklayıcısı" sayılır (m.4/1-c) ve bilgilendirme bu yolla yapılabilir (m.6/1). Ayrıntı sosyal medya üzerinden satış adımında.

Yasal dayanak

Çerçeve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.48: tüketici, sözleşmeyi ya da teklifi kabul etmeden önce ayrıntıları yönetmelikle belirlenen hususlarda ve siparişi onayladığı takdirde ödeme yükümlülüğü altına gireceği konusunda açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilir; bilgilendirildiğine ilişkin ispat yükü satıcıdadır (m.48/2). Satıcı, sipariş kendisine ulaştıktan sonra taahhüt ettiği süre içinde edimini yerine getirir; kişiye özel hazırlanan mallar dışında bu süre otuz günü geçemez (m.48/3).

Ayrıntı Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ndedir. Yürürlükteki metin 2022, 2023, 2024 ve 2025 değişikliklerini içerir; 2022 değişikliğinin ertelenen hükümleri 1/1/2026'da uygulanmaya başladı (geçici m.1). Bu adım için dört madde belirleyicidir:

• m.5 ön bilgilendirmenin içeriği. Ek masraflar bildirilmezse tüketici onları ödemekle yükümlü değildir (m.5/3); bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü satıcı ve aracı hizmet sağlayıcıdadır (m.5/6).
• m.6 yöntem: bilgiler, kullanılan araca uygun olarak en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir, açık ve okunabilir biçimde yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla verilir (m.6/1). İnternet üzerinden satışta temel nitelikler, toplam fiyat, cayma hakkı ve istisnaları (m.5/1-a, d, g, h) tüketici ödeme yükümlülüğü altına girmeden hemen önce bir bütün olarak ayrıca gösterilir; gönderim kısıtlaması ve kabul edilen ödeme araçları en geç sipariş verilmeden önce belirtilir (m.6/2).
• m.7 teyit: satıcı ve aracı hizmet sağlayıcı, tüketicinin ön bilgileri edindiğini teyit etmesini sağlar; aksi hâlde sözleşme kurulmamış sayılır.
• m.8 ödeme yükümlülüğü uyarısı: tüketici siparişi onaylamadan hemen önce, siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği açıkça bildirilir; aksi hâlde tüketici siparişiyle bağlı değildir (m.8/1).

İki madde daha var. m.10: cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirilmeyen tüketici on dört günlük süreyle bağlı değildir; bu süre cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer. Ön bilgilendirmedeki bir eksik, cayma penceresini iki haftadan bir yıla çıkarır. m.20: satıcı, cayma hakkı, bilgilendirme, teslimat ve diğer yükümlülüklere dair her işlemin bilgi ve belgesini üç yıl saklar. Onay kaydınızın ömrü bu maddeden gelir.

Üzerine 6563 sayılı Kanun'un sipariş kuralları biner: siparişin onaylanması aşamasında ve ödeme bilgileri girilmeden önce toplam bedel dahil sözleşme şartlarının açıkça görülmesi, siparişin gecikmeksizin teyidi ve veri giriş hatalarını düzeltmek için teknik araçlar (m.4/1-a ve b, m.4/2). 2022 Yönetmeliği m.8 ve m.9 aynı kuralları özet sipariş formu, geri al ve sipariş teyidi düzeyinde somutlaştırır; bunlar bir önceki adımda.

Bu sayfa hukuki görüş değildir; ön bilgilendirme ve sözleşme metninizi avukatınıza yazdırın, sipariş akışını onunla birlikte test edin.

Metni kim yazar

Biz şablon yayınlamıyoruz ve şablon indirmeyi tavsiye etmiyoruz.

Gerekçesi basit: ön bilgilendirme formu sizin ürününüze, teslim sürenize, iade taşıyıcınıza ve ödeme yönteminize göre değişir. İnternette bulunan şablonlar başka bir işletmenin koşullarını taşır ve çoğu 2025 değişikliğinden önce yazılmıştır. Bir uyuşmazlıkta metnin kendi işleyişinizle uyuşmadığı ortaya çıkarsa metin sizi korumaz, aleyhinize delil olur; ispat yükü zaten sizdedir.

Sitede yaptığımız şey farklı: neyin zorunlu olduğunu dayanağıyla söylüyor ve sitenizde bu metinlerin izini arıyoruz. Metnin yazımı avukat işidir. Avukata götüreceğiniz liste şudur: künye, teslim süresi ve reklamda vaat ettiğiniz süre, iade taşıyıcısı ve iade adresi, cayma istisnası olan ürünler, ödeme araçları ve gönderim kısıtlamaları, ek masraf kalemleri.

Sipariş akışında nereye konur

Teknik tarafta beş şeyi kurmanız gerekir:

1. Ürün sayfası. Temel nitelikler, vergiler dahil fiyat, teslim süresi, cayma hakkı ve varsa istisnası burada başlar; m.6/2-a'nın "bir bütün olarak ayrıca gösterme" şartı ödeme adımında karşılanır ama bilgi ürün sayfasında yazmalıdır.
2. Ödeme adımından hemen önce ön bilgilendirme formu ve sözleşme, tıklanabilir ve okunabilir biçimde. Küçük punto bir alt bilgi bağlantısı m.6/1'in on iki punto ölçütünü karşılamaz.
3. Onay kutusu boş gelir; tüketici işaretler. Aynı ekranda "siparişi onaylamak ödeme yükümlülüğü doğurur" uyarısı (m.8/1). Önceden seçili ek ödeme seçenekleri de yasaktır; açık onay olmadan alınan ilave bedel derhal iade edilir (m.19).
4. Sipariş teyidi gecikmeksizin, sitede ve ayrıca e-posta ya da kısa mesajla (6563 m.4/1-b, 2022 Yönetmeliği m.9). Teyit iletisi ön bilgilendirmenin bir kopyasını taşırsa, m.6/1'in "kalıcı veri saklayıcısı" şartı burada da karşılanır.
5. Kayıt. Onayın tarihi ve saati, hangi metin sürümüyle verildiği, mümkünse oturum bilgisi; üç yıl saklanır (m.20/1). Metni güncellediğinizde eski siparişler eski sürümle onaylanmıştır; sürüm numarası tutmak bir uyuşmazlıkta "hangi metni onayladı" sorusunun tek cevabıdır.

Beşincisi çoğu sitede atlanır. İspat yükü sizde olduğu için (6502 m.48/2, Yönetmelik m.5/6) atlanan kayıt, atlanan savunmadır.

Ne kadar sürer

Avukatla metin bir hafta; teknik kurulum hazır altyapıda bir gün, kendi yazılımınızda geliştirme ve test işi. Bağımlılık: künye ve iade politikası netleşmeden metin yazılamaz; metin olmadan sanal POS başvurusu bekler; metin yayına girmeden site satışa açılmaz. Yayına almadan önce kendi sitenizden bir test siparişi verin ve yukarıdaki beş adımı tek tek görün.

Nereden yapılır

Metni avukatınız yazar; akışı siz ya da altyapı sağlayıcınız kurar; onay kayıtlarının yedeklenmesini teknik ekibiniz üstlenir. Pazaryerinde ön bilgilendirme büyük ölçüde platformun veri girişiyle oluşur; sizin girdiğiniz alanlardan siz sorumlusunuz.

E-ticaret uyum taraması bu adım için iki ayrı satır tutar: "Mesafeli satış sözleşmesi" ve "Ön bilgilendirme formu". İkisini ayrı aramasının nedeni tam da bu adımın konusu: iki belge, iki iz. Araç ana sayfa metninde bu ifadelerin geçip geçmediğine bakar; genelde alt bilgideki bağlantı adı yeter. Aramadıkları: metnin on iki punto olup olmadığı, ödeme adımından hemen önce gösterilip gösterilmediği, onay kutusunun boş gelip gelmediği, teyit iletisi ve kayıt. Bunlar ancak test siparişiyle görülür.

Foruma sormak için örnek: "Hazır altyapıda ön bilgilendirme ve sözleşme tek sayfada çıkıyor; ayrı iki metin ve onay kaydını sürümlü tutmayı nasıl çözdünüz?" /c/hukuk-mevzuat-ve-kurumsal-yonetim/vergi-ve-sgk-mevzuati/29

Sık yapılan hata

Tek belge kullanmak. İki metni birleştirip "mesafeli satış sözleşmesi" adıyla tek sayfa yapmak yaygın, ama ön bilgilendirmenin önce sunulması gereken ayrı bir yükümlülük olduğunu gözden kaçırır.

Teyidi almamak. Onay kutusunu varsayılan işaretli bırakmak ya da hiç koymamak m.7'ye takılır: teyit yoksa sözleşme kurulmamış sayılır.

Cayma bölümünü eksik yazmak. İade taşıyıcısı, süre, usul ve istisnalar ön bilgilendirmede yazmıyorsa tüketici on dört günle bağlı değildir; kapı bir yıl açık kalır (m.10).

Ek masrafı sonradan çıkarmak. Ön bilgilendirmede yazmayan kargo ya da hizmet bedelini tüketici ödemek zorunda değildir (m.5/3).

Metni güncelleyip sürüm tutmamak. Kargo firmasını ya da iade adresini değiştirdiğinizde metin değişir. Eski siparişlerin hangi metne tabi olduğunu kaybetmeyin.

Fiyatı vergiler hariç göstermek. Tüketiciye gösterilen toplam vergiler dahil olmalıdır (m.5/1-d); ödeme öncesi ekranda toplam bedel açıkça görünmelidir (6563 m.4/1-a).

Bu adım bitti mi?

• Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi ayrı iki metin olarak var ve m.5/1'in 2025'te değişen (g) ve (k) bentlerini içeriyor.
• Metinleri bir avukat yazdı ya da kontrol etti.
• Ödeme adımından hemen önce en az on iki punto ile sunuluyor; onay kutusu boş geliyor; ödeme yükümlülüğü uyarısı var.
• Sipariş teyidi sitede ve e-posta ya da kısa mesajla gidiyor.
• Onayın tarihi ve metin sürümü kaydediliyor, üç yıl saklanıyor.
• Sitede gösterilen fiyatlar vergiler dahil; ek masraflar ön bilgilendirmede yazılı.
• Kendi sitemden test siparişi verip beş adımı gördüm.

Sonraki adım

Sözleşme kurulduktan sonra tüketicinin cayma hakkı doğar. Bir sonraki adım bu hakkın süresini, istisnalarını, bildirimin nasıl geleceğini ve iade kargosunun kimde olduğunu anlatıyor.