Başabaş Noktası

Ne zaman gerekir

Yeni bir dükkân açarken, yeni personel alırken, makine yatırımı yaparken ve zam
kararı verirken. Başabaş noktası tek bir soruyu cevaplar: kâra geçmek için ne
kadar satmam gerekiyor?

Bu sayı bilinmeden yapılan fiyat indirimleri ve gider artışları, kârı fark
edilmeden götürür.

Hangi sayıyı nereden bulursunuz

Sabit giderler, satış olmasa da ödediğiniz kalemlerdir: kira, maaşlar (işveren
maliyetiyle birlikte), muhasebe, abonelikler, sigorta. Personel yükünü
işveren maliyeti aracından, kira artışını
kira artış aracından alabilirsiniz.

Değişken maliyet, sattıkça artan kısımdır: ürün maliyeti, komisyon, kargo,
paketleme.

Birim fiyat KDV hariç satış fiyatınızdır.

Sonucu nasıl okursunuz

Çıkan adet, "bu ayı zararsız kapatmak için" satmanız gereken miktardır. Onun
üzerindeki her satış katkı payı kadar kâra geçer.

İki yönde de kullanın: (1) Yeni bir gider eklemeden önce — "bu kira artışı benden
kaç adet fazla satış istiyor?" (2) İndirim kararından önce — fiyat düşerse başabaş
adedi yükselir, çoğu zaman beklenenden fazla.

Mevsimlik işlerde aylık değil, sezon toplamı üzerinden bakın; aksi hâlde ölü aylar
sizi yanıltır.

Sık yapılan hata

• Kendi maaşını sabit gidere yazmamak. İşletme sahibinin emeği bedava değildir;

yazılmazsa başabaş yapay olarak düşük çıkar.

• Vergi ve komisyonu unutmak. Pazaryeri komisyonu ve tahsilat masrafları

değişken maliyettir.

• Kapasiteyi kontrol etmemek. Çıkan adet mevcut kapasitenizin üzerindeyse sorun

fiyatta değil, iş modelindedir.

Dayanak

Hesap yönetim muhasebesinin standart katkı payı yaklaşımına dayanır: başabaş adedi =
sabit giderler / (birim fiyat − birim değişken maliyet). Mevzuata bağlı bir tarafı
yoktur; girdi kalitesi sonucun kalitesini belirler.