Kamyonetle Yük Taşımak: Hangi Belgeler Gerekir?

Kamyonetle yük taşımaya başlarken sorulan ilk soru şu oluyor: bana hangi belge
gerekiyor? Cevap iki ayrı başlıkta toplanır — araca ait yetki belgesi ve
sürücüye ait mesleki yeterlilik belgesi. Bunlar birbirinin yerine geçmez;
denetimde ikisi ayrı ayrı sorulur.

Önce şunu netleştirin: kimin yükünü taşıyorsunuz?

Belge türü, aracın markasından ya da tonajından önce yükün kime ait
olduğuna göre belirlenir.

• Başkasının yükünü ücret karşılığı taşıyorsanız bu ticari taşımacılıktır.

Ücret ister nakit ister faturalı olsun fark etmez.

• Yalnızca kendi işletmenizin yükünü taşıyorsanız — kendi ürettiğiniz malı

müşteriye götürmek gibi — bu kendi hesabına taşımadır ve başka bir belge
türüne girer.

Bu ayrımı atlayıp "nasıl olsa kamyonet" demek, en sık yapılan ve en pahalıya
patlayan hatadır.

Araç tarafı: K türü yetki belgesi

Yurt içi eşya taşımacılığında yetki belgeleri K harfiyle anılır:

• K1 — ticari amaçla yurt içi eşya taşımacılığı.
• K1* (yıldızlı K1) — yalnızca kamyonetle yapılan ticari eşya taşımacılığı

için verilir. Kamyonet, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı
geçmeyen, eşya taşımak için imal edilmiş taşıttır.

• K2 — kişinin yalnızca kendi işletmesine ait yükü taşıması.
• K3 — ev ve büro eşyası taşımacılığı, yani evden eve nakliyat.

Yalnızca kamyonetlerle il içi ve şehir içi taşımacılık yapmak üzere başvuranlar
için asgari kapasite ve sermaye şartlarında kolaylık ve belge ücretinde indirim
öngörülmüştür. Şartların güncel hâli ve ücretler her yıl değişir; başvurudan
önce Karayolu Taşıma Yönetmeliği
ile yetki belgesi türleri sayfasından
doğrulayın.

Yetki belgesi firmaya verilir, araçlar belgeye taşıt kartı ile eklenir.

Aracınız belgenize kayıtlı değilse belgeniz olsa bile o araçla yaptığınız

taşıma belgesiz sayılır.

Sürücü tarafı: SRC mesleki yeterlilik belgesi

Yetki belgesi aracı ve firmayı kapsar; direksiyondaki kişiyi kapsamaz. Ticari
amaçla yük taşıyan sürücünün ayrıca mesleki yeterlilik belgesi olması gerekir:

• SRC4 — yurt içi eşya ve kargo taşımacılığı.
• SRC3 — uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı.

Araç kamyon, kamyonet ya da panelvan olması bu zorunluluğu değiştirmez;
belirleyici olan aracın cinsi değil, yapılan işin ticari taşımacılık olmasıdır.
Dayanağı 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
ve Yönetmeliğidir.

"Boş dönüyorum, belge gerekmez" yanılgısı

Sık duyulan bir cümle: "Bugün yük yok, boşum; belgesiz gidebilirim."
Bu mantık şu yüzden yanlıştır: belgeler o anki kasanın dolu olmasına değil,
aracın ve sürücünün ticari taşımacılık faaliyetinde bulunmasına bağlıdır.
Boş dönüş de o faaliyetin parçasıdır.

Pratikte de işinize engeldir: yolda denk gelen bir dönüş yükünü, belgeniz
yanınızda değilken alamazsınız.

Yükü almadan önce elinizde olması gerekenler

1. Yetki belgesi ve aracın taşıt kartı.
2. Sürücünün SRC belgesi ve sürücü belgesi.
3. Yüke ait sevk ya da taşıma irsaliyesi — ayrıntısı için

taşıma irsaliyesi ve U-ETDS rehberine bakın.

1. Trafik sigortası ve varsa yük (emtia) sigortası poliçesi.

Karşı tarafı doğrulayın

Bir firmanın yükünü alırken ya da bir taşıyıcıyla anlaşırken, aracın yetki
belgesi durumunu e-Devlet'teki
Ticari Araç Sorgulama
hizmetinden plakayla kontrol edebilirsiniz. Bir dakikalık bu kontrol, hem
denetim riskini hem de karşınızdakinin gerçekten nakliyeci olup olmadığını
gösterir.

Belgelerin il müdürlüğü uygulamasında karşılaştığınız ayrıntılar için
Tedarik Zinciri ve Lojistik Yönetimi kategorisine yazın —
aynı başvuruyu geçen ay yapmış birinin cevabı, mevzuat metninden hızlı olur.